Prizm-lenzen uitgelegd: wat doet zo'n filter nou echt?

Bij een gewone getinte lens gaat er over de hele linie licht af. Alles wordt donkerder, en dat is het. Prizm werkt anders: de lens laat bepaalde delen van het lichtspectrum minder door en andere juist wel, zodat het verschil tussen kleuren groter wordt in plaats van kleiner. Het gevolg is dat je meer detail ziet, niet minder, terwijl het toch rustiger is voor je ogen.

Dat klinkt als marketing tot je het een keer naast elkaar houdt. Het duidelijkst is het op een bewolkte dag op een fietspad: met een gewone donkere lens wordt alles grijzer, met de juiste Prizm springen de gaten en scheuren in het asfalt eruit.

Waarom is dat handig?

Omdat je ogen dan minder hard hoeven te werken. Wie een dag in fel licht tuurt, is 's avonds moe zonder precies te weten waarom. En omdat contrast informatie is: een steen op een gravelpad, een ijsplek op de piste, de bal tegen een grijze lucht. Hoe eerder je die ziet, hoe eerder je erop reageert.

De belangrijkste varianten

Er zijn er veel, maar in de praktijk kom je deze het meest tegen:

• Prizm Road. Voor de weg en het fietspad. Trekt het onderscheid tussen asfaltschakeringen open, zodat je oneffenheden vroeger ziet. Bedoeld voor helder tot licht bewolkt.
• Prizm Trail. Voor bos en gravel, waar je afwisselend in schaduw en fel licht rijdt. Lichter dan Road en met nadruk op bruin- en roodtinten, dus wortels en stenen vallen op.
• Prizm Black en Prizm Deep Water. De donkerste. Voor volle zon, strand, water en hoogte.
• Prizm Sapphire, Ruby, Violet en dergelijke. Sterk gespiegelde varianten voor fel licht. Vooral een kwestie van smaak binnen dezelfde lichtklasse.
• Prizm Low Light. Voor schemer, mist en dichte bewolking. Bijna kleurloos maar met flink meer contrast dan een blanke lens.

Op de piste gelden andere namen en andere lichtsterktes. Daar gaat een apart artikel over, want sneeuw kaatst licht terug van onderen en dat verandert de rekensom volledig.

Hoe kies je?

Vraag jezelf één ding af: onder welk licht draag ik hem het vaakst? Niet: wat is het mooiste. De lichtdoorlaat, meestal aangeduid als VLT en uitgedrukt in een percentage, vertelt de rest. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de lens.

1. Volle zon, zomer, water of hoogte: een lens rond de 10 tot 15 procent lichtdoorlaat.
2. Wisselend weer, Nederlandse zomer: 15 tot 25 procent. Dit is voor de meeste mensen de veiligste keuze.
3. Bewolkt, bos, vroege ochtend: 25 tot 40 procent.
4. Schemer of avond: boven de 40 procent, of gewoon geen bril.

Is Prizm hetzelfde als polariserend?

Nee. Dat zijn twee losse eigenschappen die wel gecombineerd kunnen worden. Prizm gaat over contrast en kleur, polarisatie gaat over het wegfilteren van weerkaatsing van gladde oppervlakken. Sommige Prizm-lenzen zijn ook gepolariseerd, de meeste niet. Wanneer je dat wel of juist niet wilt, staat in het artikel over polariserende lenzen.

Kan ik lenzen wisselen?

Bij veel modellen wel. Voor onder meer de Sutro, Jawbreaker, Encoder en Flight Jacket zijn losse vervangingslenzen te krijgen, zodat je met één frame een zomer- en een winterlens kunt draaien. Dat is vaak goedkoper dan een tweede bril en je bent binnen een minuut om. Kijk bij de vervangingslenzen of vraag het ons.

Veelgestelde vragen